Oznaczanie współprac i kontrola treści

Przed publikacją materiału twórcy rozstrzygnij cztery kwestie: oznaczenie współpracy, prawdziwość przekazu, prawa do użytych elementów i zgodność finalnego posta z zatwierdzoną wersją. Jeśli brakuje odpowiedzi o głównej obietnicy, oznaczeniu reklamy lub istotnym elemencie materiału, wstrzymaj publikację do wyjaśnienia.

Kontrola przed publikacją treści

Uwzględnij odpowiedzialność za publikację

Kontrola nie dotyczy wyłącznie twórcy. UOKiK wskazuje, że czytelne, jednoznaczne i zrozumiałe oznaczanie reklam to obowiązek influencerów, agencji reklamowych i reklamodawców. Przed uznaniem materiału za gotowy sprawdź, czy każda strona potwierdza właściwy dla niej zakres oceny.

Rozpoznaj, czy materiał promuje markę twórcy, czy cudzą. UOKiK wyróżnia autopromocję, czyli reklamę marki własnej, obok innych współprac komercyjnych i prezentów. Sprawdź, czy charakter publikacji jest jasny dla odbiorcy.

Różnice między autopromocją a współpracą komercyjną

Oceń każdą publikację osobno

Zapisz, kto publikuje post, co promuje i jakie są ustalenia z twórcą. UOKiK w Rekomendacjach wyróżnia różne współprace komercyjne, autopromocję i prezenty, dlatego w każdej publikacji sprawdź, czy jej handlowy charakter jest czytelny i jednoznaczny dla odbiorcy.

Nie zakładaj, że sam charakter relacji z marką przesądza o oznaczeniu publikacji. Sprawdź, czy odbiorca rozpozna komercyjny charakter materiału i czy wskazano promowaną markę.

Dla reklamy zaplanuj jednoznaczne oznaczenie zrozumiałe dla polskiego odbiorcy i wskaż promowaną markę. UOKiK zaleca użycie funkcji platformy, jeśli jest dostępna, oraz własnego oznaczenia w materiale. Obejrzyj gotowy post na telefonie i komputerze: etykieta ukryta pod rozwinięciem opisu albo słabo widoczna na filmie może nie spełniać swojego zadania. TikTok wymaga włączenia ustawienia ujawniania treści komercyjnych przy poście promującym markę, produkt lub usługę; czytelność oznaczenia dla polskiego odbiorcy sprawdź osobno.

Krok po kroku: kontrola treści influencera

Uwzględnij kontekst profilu

Zapisz, czy publikacja pojawi się na profilu twórcy, czy sklepu. UOKiK opisuje profil marki jako profil sklepu, na którym z założenia publikuje się treści komercyjne; odbiorca może rozpoznać to m.in. po nazwie profilu. Oceniaj jednak konkretną publikację, nie tylko sam profil.

Nie opieraj decyzji wyłącznie na tym, że odbiorca zna profil lub relację twórcy z marką. Sprawdź tekst, obraz i sposób prezentacji produktu. Jeśli handlowy charakter materiału albo promowana marka nie są jasne, wyjaśnij to przed publikacją.

Sprawdź cały przekaz

Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym określa nieuczciwe praktyki rynkowe w działalności gospodarczej i zawodowej oraz zasady przeciwdziałania im w interesie konsumentów i interesie publicznym. Dlatego oceń cały przekaz, nie tylko pojedyncze zdania.

Porównaj wypowiedź, napisy, obraz i opis z informacjami o pokazanym wariancie produktu. Prawdziwe zdanie może wprowadzać w błąd, jeśli towarzyszy mu obraz innego wariantu albo pomija istotny warunek. Przy każdym sprawdzalnym twierdzeniu wskaż potwierdzenie odpowiadające jego zakresowi.

Oddziel cechę produktu od osobistego doświadczenia twórcy. Jeśli twórca czegoś nie sprawdził, zmień sformułowanie albo usuń twierdzenie. Przy produktach objętych szczególnymi zasadami reklamy potrzebny jest dodatkowy przegląd właściwy dla danej kategorii.

Przepisy prawne wpływające na oznaczanie treści

Oceń ryzyko wprowadzającego w błąd przekazu

Sprawdź, czy odbiorca zrozumie obietnicę tak samo jak osoba zatwierdzająca materiał. Jeżeli wynik, cecha lub warunek użycia są przedstawione szerzej, niż pozwalają informacje o produkcie, nie uznawaj posta za gotowy. Wątpliwość dotyczącą głównego przekazu trzeba doprecyzować albo usunąć przed emisją.

Sprawdź użyte elementy i finalną wersję

Ustal pochodzenie muzyki, zdjęć, grafik, nagrań i wizerunków osób oraz zakres uprawnień dla planowanych kanałów. Sprawdź, czy uprawnienia obejmują reklamę i ponowną publikację w miejscu, w którym materiał ma się pojawić. Gdy zakres uprawnień jest niejasny, usuń lub zastąp sporny element.

Przed emisją zapisz identyfikator finalnego pliku, treść opisu, sposób oznaczenia i wynik kontroli twierdzeń oraz praw. Po publikacji otwórz post w widoku odbiorcy. Jeśli wykryjesz błąd, zachowaj stan pierwotny, ustal potrzebne działanie i sprawdź widoczną wersję po zmianie. Poprawienie pliku roboczego nie zmienia opublikowanego posta.

Potwierdź licencje użytych elementów

Sprawdź, czy licencje na użyte elementy obejmują planowane kanały i komercyjny charakter materiału; szczegółową kontrolę zgodności elementów materiału pozostaw odrębnemu artykułowi.

Podejmij decyzję na podstawie nierozstrzygniętych kwestii

Przejrzyj listę nierozstrzygniętych spraw. Publikacja może ruszyć, gdy kluczowe kwestie mają wskazane rozstrzygnięcie; brak odpowiedzi w którejkolwiek z nich jest powodem do wstrzymania.

Na TikToku brak właściwego zastrzeżenia może skutkować usunięciem posta lub ograniczeniem jego widoczności. Po publikacji oceniaj to, co widzi odbiorca, a nie tylko plik przygotowany do emisji. Jeśli zmiana dotyczy oznaczenia, przekazu albo elementu materiału, sprawdź ponownie opublikowaną wersję.